ლუთეინური ფაზა მენსტრუალური ციკლის მეორე ნახევარია. ის ოვულაციის მომდევნო დღეს იწყება და მომდევნო მენსტრუაციამდე ერთი დღით ადრე მთავრდება. ამ პერიოდში ჰორმონ პროგესტერონის დონე იმატებს და საშვილოსნოს ლორწოვან გარსს შესაძლო ორსულობისთვის ამზადებს. ლუთეინური ფაზა, როგორც წესი, დაახლოებით 14 დღე გრძელდება და მისი ხანგრძლივობა ციკლიდან ციკლამდე მეტწილად უცვლელია. ბევრი ადამიანი ფაზის ბოლოს ამჩნევს ისეთ სიმპტომებს, როგორიცაა შებერილობა, სარძევე ჯირკვლების მტკივნეულობა ან განწყობის ცვლილებები.
მთავარი დასკვნები
- ლუთეინური ფაზა, როგორც წესი, დაახლოებით 14 დღე გრძელდება, თუმცა შეიძლება დაახლოებით 11-დან 17 დღემდე მერყეობდეს.
- ციკლის ხანგრძლივობის განსხვავებები ძირითადად ოვულაციამდე ფაზით არის განპირობებული და არა ლუთეინური ფაზით.
- ოვულაციის შემდეგ გამომუშავებული პროგესტერონი სხეულის ტემპერატურას მენსტრუაციის დაწყებამდე ოდნავ ზრდის.
- წინამენსტრუალური სიმპტომები ხშირია გვიან ლუთეინურ ფაზაში და, როგორც წესი, მენსტრუაციის დაწყებისთანავე მსუბუქდება.
რა ხდება ლუთეინური ფაზის დროს?
ლუთეინური ფაზა იწყება მას შემდეგ, რაც საკვერცხიდან კვერცხუჯრედი გამოთავისუფლდება. შემდგომი ცვლილებები ორგანიზმს შესაძლო ორსულობისთვის ამზადებს.
ყვითელი სხეულის წარმოქმნა
ოვულაციის შემდეგ ცარიელი ფოლიკული, რომელშიც კვერცხუჯრედი იმყოფებოდა, მცირე წარმონაქმნად იქცევა, რომელსაც ყვითელი სხეული ეწოდება.
პროგესტერონისა და ესტროგენის დონის მატება
ყვითელი სხეული გამოიმუშავებს პროგესტერონს და გარკვეული რაოდენობით ესტროგენს. პროგესტერონი საშვილოსნოს ლორწოვან გარსს ასქელებს და სისხლძარღვებით ამდიდრებს, რათა ის მზად იყოს განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის იმპლანტაციისთვის.
თუ ორსულობა დადგა
განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი საშვილოსნოს ლორწოვან გარსში იმპლანტირდება, ხოლო განვითარებადი ორსულობა გამოიმუშავებს ჰორმონს, რომელიც ყვითელ სხეულს პროგესტერონის გამომუშავების გაგრძელების საშუალებას აძლევს.
თუ ორსულობა არ დადგა
ყვითელი სხეული დაახლოებით 10-14 დღის შემდეგ იშლება, ჰორმონების დონე ეცემა და საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსი მენსტრუაციის სახით აიქერცლება. ეს ახალი ციკლის დაწყებას აღნიშნავს.
როდის იწყება ლუთეინური ფაზა?
ლუთეინური ფაზა არის დრო ოვულაციასა და მომდევნო მენსტრუაციას შორის. ტიპურ 28-დღიან ციკლში ის დაახლოებით მე-15-დან 28-ე დღემდე გრძელდება, თუ მენსტრუაციის პირველ დღეს პირველ დღედ ჩავთვლით.
ციკლი ადამიანიდან ადამიანამდე განსხვავდება: ციკლის საშუალო ხანგრძლივობა 28 დღეა, თუმცა ის შეიძლება 21-დან 40 დღემდე მერყეობდეს. ოვულაცია, როგორც წესი, მომდევნო მენსტრუაციამდე 10-16 დღით ადრე ხდება, ამიტომ უფრო გრძელ ციკლებში ლუთეინური ფაზა უფრო გვიან იწყება.
რამდენ ხანს გრძელდება ლუთეინური ფაზა?
ლუთეინური ფაზა, როგორც წესი, დაახლოებით 14 დღე გრძელდება. ის, ზოგადად, უფრო სტაბილურია, ვიდრე ფოლიკულური ფაზა, რომელიც ციკლის პირველი, ოვულაციამდელი ნაწილია.
- ტიპური ლუთეინური ფაზა დაახლოებით 11-17 დღე გრძელდება.
- 10 დღე ან ნაკლები ხანგრძლივობის ლუთეინურ ფაზას ხშირად მოკლედ მიიჩნევენ.
- ჩვეულებრივზე გრძელი ლუთეინური ფაზა, მენსტრუაციის გარეშე, შესაძლოა ორსულობის ნიშანი იყოს.
მოკლე ლუთეინური ფაზა შეიძლება ნიშნავდეს, რომ საშვილოსნოს ლორწოვან გარსს ორსულობისთვის მოსამზადებლად ნაკლები დრო აქვს. ეს შეიძლება დროდადრო ჯანმრთელ ციკლებშიც მოხდეს, თუმცა თუ დაორსულება გიჭირთ, ექიმმა შესაძლოა ეს საკითხი გამოიკვლიოს.

როგორია ლუთეინური ფაზის სიმპტომები?
ბევრი ადამიანი ლუთეინურ ფაზაში ფიზიკურ ან ემოციურ ცვლილებებს ამჩნევს, განსაკუთრებით მენსტრუაციამდე ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში. მათ ხშირად წინამენსტრუალურ სინდრომს (წმს) უწოდებენ.
ფიზიკური სიმპტომები
- შებერილობა
- სარძევე ჯირკვლების მტკივნეულობა ან შეშუპება
- თავის ტკივილი
- გამონაყარი ან კანის ცვლილებები
- დაღლილობა
- მადის ცვლილება ან გარკვეული საკვების მიმართ ლტოლვა
- მუცლის მსუბუქი სპაზმები
ემოციური სიმპტომები
- განწყობის ცვალებადობა
- გაღიზიანებადობა ან შფოთვა
- დაქვეითებული განწყობა
- ძილის დარღვევა
ადამიანთა მცირე ნაწილში სიმპტომები იმდენად მძიმეა, რომ ყოველდღიურ ცხოვრებას არღვევს. ეს შეიძლება იყოს წინამენსტრუალური დისფორიული აშლილობა (წმდა), რომლის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში ექიმი დაგეხმარებათ.
როგორ შეგიძლიათ ლუთეინური ფაზის თვალყურის დევნება?
ლუთეინური ფაზის განსაზღვრა შეგიძლიათ, თუ დაადგენთ, როდის გაქვთ ოვულაცია, და დაითვლით დღეებს მომდევნო მენსტრუაციამდე.
- ბაზალური ტემპერატურა: გაღვიძებისას გაზომილი ტემპერატურა ოვულაციის შემდეგ ოდნავ იმატებს და მენსტრუაციამდე მომატებული რჩება.
- ოვულაციის ტესტები: ისინი ავლენს მალუთეინიზებელი ჰორმონის (LH) დონის მატებას, რაც ოვულაციამდე ცოტა ხნით ადრე ხდება.
- საშვილოსნოს ყელის ლორწო: ოვულაციის პერიოდში ლორწო გამჭვირვალე, სრიალა და ელასტიური ხდება, შემდეგ კი სქელდება.
- მენსტრუაციის აღრიცხვა: რამდენიმე თვის განმავლობაში ყოველი მენსტრუაციის პირველი დღის ჩაწერა თქვენი ციკლის ჩვეული ხანგრძლივობის დადგენაში დაგეხმარებათ.
როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?
მენსტრუალური ციკლის ცვლილებები ხშირად უვნებელია, თუმცა ზოგიერთი მათგანი შემოწმებას საჭიროებს. მიმართეთ ექიმს, თუ:
- მენსტრუაცია არარეგულარულია ან მენსტრუაციებს შორის 35 დღეზე მეტი გადის
- მენსტრუაციამდე გაქვთ სიმპტომები, რომლებიც გავლენას ახდენს თქვენს სამსახურზე, ურთიერთობებზე ან განწყობაზე
- ამჩნევთ სისხლდენას მენსტრუაციებს შორის ან სქესობრივი კავშირის შემდეგ
- წლის განმავლობაში უშედეგოდ ცდილობთ დაორსულებას, ან 6 თვის განმავლობაში, თუ 35 წლის ან მეტის ხართ
თუ თქვენი ციკლის, წინამენსტრუალური სიმპტომების ან ფერტილობის გამო შეშფოთებული ხართ, რეკომენდებულია მეანობა-გინეკოლოგიის სპეციალისტის კონსულტაცია.
